Δελτίο Τύπου: Η ΑΡΣΙΣ για την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Παιδικής Εργασίας

Αθήνα, 12/06/2018

Τα παιδιά πρωταγωνιστές

Η ομάδα του δρόμου της ΑΡΣΙΣ στην Αθήνα, συνάντησε τον Ameer στην πλατεία Κοτζιά. Είναι ασυνόδευτος ανήλικος, 16 ετών από το Αφγανιστάν. Έχοντας χάσει τον πατέρα του σε πολύ μικρή ηλικία, ήταν αναγκασμένος να εργαστεί ως ανειδίκευτος εργάτης από τα 12 του χρόνια για να συνδράμει οικονομικά την οικογένειά του. Έφυγε από τη χώρα του σε αναζήτηση καλύτερων συνθηκών διαβίωσης, το ταξίδι του όμως του επιφύλασσε δυσάρεστες εκπλήξεις. Στο δρόμο για την Ευρώπη βρέθηκε εγκλωβισμένος εντός ενός κυκλώματος εκμετάλλευσης παιδιών. Έτσι παρέμεινε έγκλειστος για πολλούς μήνες σε εργοτάξια εξόρυξης και σμίλευσης πετρωμάτων στο Ιράν ενώ, περνώντας στην Τουρκία, βρέθηκε σε μία καταναγκαστική κατάσταση πλανόδιας εργασίας. Ο κίνδυνος της σύλληψης ήταν ένας μόνιμα πρόσθετος φόβος στις καθημερινές απειλές που ήδη δεχόταν από διακινητές και εργοδοσία για πάνω από 2 χρόνια, όσο δηλαδή κράτησε και το ταξίδι του για την Ελλάδα.

Τους τελευταίους μήνες που βρίσκεται στην Ελλάδα, εργάζεται περιστασιακά όποτε βρίσκει την ευκαιρία για κάποιο μεροκάματο, και πάλι όμως υπό επισφαλείς συνθήκες (ανασφάλιστος και κακοπληρωμένος). Για τον Ameer, θύμα εργασιακής εκμετάλλευσης και επιζήσαντα trafficking και σωματικής και ψυχολογικής κακοποίησης, το ΚΥΝ της ΑΡΣΙΣ στην Αθήνα έχει αναλάβει τόσο της νομικές του υποθέσεις σε σχέση με το αίτημα ασύλου του, όσο και τις κοινωνικές (ανεύρεση στέγης, ένταξη σε εκπαιδευτικά προγράμματα εκμάθησης ελληνικών και αγγλικών).

Συναντήσαμε τον έφηβο Said, 15 ετών, από το Αφγανιστάν  στην πλατεία Ομονοίας. Στη διάρκεια του ταξιδιού αντιμετώπισε δυσκολίες και υπέστη εξευτελιστική μεταχείριση. Σε γειτονική βαλκανική χώρα, αφού συνελήφθη και υπέστη βασανισμό, παρέμεινε παράνομα έγκλειστος σε κέντρο κράτησης για πάνω από τρεις  μήνες. Βίωσε τον φόβο της σύλληψης, την  σωματική και ψυχολογική κακοποίηση, επέζησε από το trafficking,  στερήθηκε βασικών δικαιωμάτων και ελευθεριών ζώντας σε συνθήκες που θίγουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.

Οι δύσκολες συνθήκες επιβίωσης, όμως, συνεχίζονται και στην Ελλάδα. Αρχικά αντιμετώπισε την ολιγοήμερη αστεγία του και τους κινδύνους που αυτή συνεπάγεται διαμένοντας επί πληρωμή σε αμφιβόλων συνθηκών διαμέρισμα, και συγκατοικώντας τόσο με ενηλίκους όσο και με ανηλίκους. Εξαιτίας του κόστους ζωής στην Αθήνα, η μη εύρεση στέγης τον ανάγκασε να μετακινηθεί σε επαρχιακή  πόλη της Ελλάδας ώστε να εργαστεί σε αγροτικές εργασίες. Η απασχόληση εκεί είναι περιστασιακή και παράτυπη: επικρατεί η αβεβαιότητα και η μη σταθερότητα της οικονομικής εξασφάλισης περιμένοντας και αναζητώντας καθημερινά μεροκάματα, παραμένει πάντοτε ανασφάλιστος και κακοπληρωμένος, ενώ ταυτόχρονα εκτίθεται σε δυσμενείς καιρικές συνθήκες. Το περιβάλλον στο οποίο ζει του στερεί εποικοδομητικά ερεθίσματα αντίστοιχα της ηλικίας του. Όλες αυτές οι συνθήκες τον εντάσσουν σε ένα πλαίσιο εργασιακής εκμετάλλευσης. Η οργάνωση μας τον έχει υποστηρίξει νομικά (υποβολή αιτήματος διεθνούς προστασίας) αλλά και κοινωνικά (ενδυνάμωση του εφήβου, υποβολή αιτήματος στέγασης και άσκησης πίεσης για την εξασφάλιση της).

Το φαινόμενο της παιδικής εργασίας

Υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο, περίπου 1,2 εκατομμύρια παιδιά παγκοσμίως πέφτουν θύματα εκμετάλλευσης είτε σε συνθήκες παράνομης διακίνησης, είτε σε συνθήκες εργασιακής δουλείας. Καθώς το φαινόμενο αυτό γιγαντώνεται, ο Διεθνής Οργανισμός Εργασίας, σε μία προσπάθεια να ασκήσει πίεση στις κυβερνήσεις να λάβουν μέτρα, το 1999 καθιέρωσε την 12η Ιουνίου ως ημέρα κατά της παιδικής εργασίας με στόχο την καταπολέμηση της και τον περιορισμό της παράνομης διακίνησης παιδιών.

Η Παγκόσμια αυτή ημέρα υπογραμμίζει τη σημασία της παιδικότητας και την αξία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, υπενθυμίζοντας την ανάγκη για μεγαλύτερη προστασία των ανηλίκων. Η παιδική εργασία αποτελεί ένα ζοφερό κομμάτι της κοινωνίας και αφορά τόσο την οικονομική συνεισφορά του παιδιού στον ελλιπή οικογενειακό προϋπολογισμό, μέσω οποιασδήποτε οικονομικής δραστηριότητας, όσο και την οποιαδήποτε εργασία που θέτει σε κίνδυνο τη σωματική, ψυχική, εκπαιδευτική και κοινωνική ανάπτυξη του παιδιού.

Το 1999 οι περισσότερες χώρες – μέλη της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας υπέγραψαν μια συμφωνία που υποχρέωνε όλες τις πλευρές να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα, προκειμένου να περιοριστεί το φαινόμενο της παιδικής εργασίας.

Έως σήμερα, όμως, τα αποτελέσματα αυτής της συμφωνίας δεν έχουν γίνει ορατά. Αντίθετα, οι πρόσφατες κοινωνικό-πολιτικές συνθήκες και η προσφυγική κρίση δημιούργησαν ένα πρόσφορο έδαφος, στο οποίο η παιδική αθωότητα εξαργυρώνεται με τη παιδική εργασία. Συγκεκριμένα, στη Συρία, την Ιορδανία, το Λίβανο και τη Τουρκία παρατηρείται τεράστια αύξηση τα τελευταία 5 χρόνια και αυτό εξαιτίας των όλο και περισσότερο αντίξοων συνθηκών διαβίωσης που βιώνουν οι προσφυγικές οικογένειες στη διαδικασία μετεγκατάστασης.

Κράτηση, αστεγία, εργασιακή εκμετάλλευση

Σήμερα στη χώρα μας εκτιμάται ότι βρίσκονται περί τις 3.500 ασυνόδευτοι ανήλικοι. Η πλειοψηφία των παιδιών αυτών έχει φτάσει εδώ μέσα από δίκτυα παράνομης διακίνησης ανθρώπων. Οι ελλείψεις του συστήματος παιδικής προστασίας στη χώρα μας έχουν οδηγήσει την πλειοψηφία των παιδιών αυτών σε συνθήκες πολύ δύσκολης επιβίωσης – αν δεν τελούν υπό καθεστώς προστατευτικής κράτησης – με αποτέλεσμα πάρα πολλά να βρίσκονται σε συνθήκη εργασιακής εκμετάλλευσης και/ή έλλειψης στέγης. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία (ΕΚΚΑ, 31/5/2018)  1,091 είναι ο συνολικός αριθμός θέσεων σε δομές φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων, 2,745 είναι οι παραπομπές Α.Α. στην λίστα αναμονής για τοποθέτηση σε δομή φιλοξενίας, 367 Α.Α. βρίσκονται σε Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης και 200 Α.Α. εντοπίζονται σε Προστατευτική φύλαξη (κράτηση). Ουσιαστικά λοιπόν, λιγότερα από 1 στα 3 ασυνόδευτα παιδιά που βρίσκονται στην Ελλάδα βρίσκονται στην ασφάλεια μιας δομής φιλοξενίας.

Δημόσια συζήτηση

Η ΑΡΣΙΣ ανοίγει την συζήτηση για την εκμετάλλευση της παιδικής εργασίας, για τα ελλείμματα του συστήματος παιδικής προστασίας στη χώρα μας, αλλά και για την ανάγκη νομικής στήριξης και προστασίας των παιδιών που είναι θύματα διακίνησης και εκμετάλλευσης στην Ελλάδα με τη δημόσια συζήτηση που διοργανώνει την Τετάρτη 13 Ιουνίου 2018, και ώρες 10:00-15:00, στην Αίθουσα του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών με θέμα: «Ασυνόδευτοι ανήλικοι θύματα διακίνησης και εκμετάλλευσης στην Ελλάδα. Ζητήματα προστασίας».

Facebook eventhttps://facebook.com/events/385896718563623/?active_tab=about

Βρείτε το Δελτίο Τύπου για την σημαντική σημερινή ημέρα εδώ καθώς και εδώ ένα αρχείο με χρήσιμες πληροφορίες.

Τέλος εδώ https://www.youtube.com/watch?v=Zg8zA4xFztM&feature=youtu.be μπορείτε να βρείτε βίντεο με τη δουλειά του Mobile School στην Αθήνα